Projektowanie ochrony przeciwpożarowej dla hal magazynowych i produkcyjnych wymaga precyzyjnych obliczeń inżynieryjnych. Sercem wodnych instalacji gaśniczych (tryskaczy i hydrantów) jest niezawodne źródło zaopatrzenia w wodę. Gdy wydajność sieci wodociągowej jest zbyt niska, by zasilić pompownię, konieczna staje się budowa dedykowanego zbiornika ppoż.
W tym artykule wyjaśniamy, jak dobrać pojemność zbiornika ppoż, jakie normy projektowe brać pod uwagę oraz na jakie parametry konstrukcyjne zwrócić uwagę.
Od czego zależy wymagana pojemność zbiornika?
Pojemność zapasu wody gaśniczej nie jest dobierana według uniwersalnego przelicznika na metr kwadratowy. Zależy ona od zmiennych wynikających z oceny ryzyka:
- - Kategoria zagrożenia pożarowego: Magazyn wysokiego składowania tworzyw sztucznych (klasa HHS) generuje wielokrotnie większe zapotrzebowanie niż hala obróbki stali.
- - Projektowany wydatek instalacji gaśniczej: Ilość wody w litrach na minutę, jaką tryskacze i hydranty muszą podać na strefę pożaru.
- - Wymagany czas działania: Standardowo instalacje projektuje się na 60, 90 lub 120 minut ciągłej pracy pompowni.
- - Zasilanie uzupełniające: Jeżeli sieć wodociągowa gwarantuje stały dopływ wody w trakcie pożaru, można o tę wartość pomniejszyć kubaturę zbiornika.
Metody obliczeń pojemności zbiornika ppoż.
Podstawową normą projektową w Polsce i Europie jest PN-EN 12845. Wymaganą objętość czynną wody oblicza się jako iloczyn wydatku instalacji tryskaczowej (w litrach na minutę) oraz normowego czasu jej działania.
Profesjonalnie dobrany zbiornik wody ppoż musi uwzględniać różnicę między pojemnością całkowitą a czynną (użyteczną). Woda poniżej kosza ssawnego oraz rezerwa pod dachem tworzą strefę martwą, która nie bierze udziału w gaszeniu.
Kluczowe parametry techniczne konstrukcji
Oprócz samej kubatury, projektant musi uwzględnić parametry funkcjonalne:
- Izolacja termiczna i ogrzewanie: Ściany i dach izoluje się styrodurem lub pianą PUR, a wodę chronią przed zamarzaniem grzałki elektryczne z termostatem.
- Geometria posadowienia: Średnica i wysokość zbiornika muszą odpowiadać nośności fundamentu i zapobiegać zjawisku kawitacji w pompach.
- Zabezpieczenie antykorozyjne: Blachy ocynkowane z membraną PCV zapewniają pełną szczelność i brak korozji przez dekady.
Opinia eksperta DBD Industry: „Błędem na etapie koncepcji bywa utożsamianie pojemności geometrycznej zbiornika z jego pojemnością użyteczną. Zawsze należy doliczyć naddatek na strefę martwą przy dnie i dachu oraz gr. wewnętrznej izolacji termicznej. Niedoszacowanie pojemności czynnej skutkuje odmową odbioru instalacji przez rzeczoznawcę.”
Normy projektowe i źródła wiedzy
- PN-EN 12845: Stałe urządzenia gaśnicze – Automatyczne urządzenia tryskaczowe.
- Rozporządzenie MSWiA w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
- Wytyczne projektowe VdS 2092 oraz FM Global.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jaka jest różnica między pojemnością całkowitą a czynną?
Pojemność całkowita to kubatura cylindra zbiornika. Pojemność czynna to ilość wody, którą pompy mogą rzeczywiście zassać – z wyłączeniem wody poniżej rury ssawnej (martwa strefa górnej, martwej strefy przy dnie oraz wewnętrznej izolacji termicznej).
Czy wydajność sieci miejskiej pozwala zmniejszyć zbiornik?
Tak. Jeśli sieć wodociągowa posiada gwarantowaną wydajność, norma pozwala pomniejszyć zbiornik o ilość wody, która napłynie z sieci w trakcie gaszenia.
Czy zbiornik ppoż. może służyć do innych celów?
Dopuszcza się zbiorniki kombinowane (woda gaśnicza i technologiczna), pod warunkiem że pobór wody użytkowej znajduje się powyżej nienaruszalnej rezerwy pożarowej.
